Carl Orff „Carmina Burana”

  • Date & Time: 12 December 2017 - 00:00
    1 January 2018 - 00:00
  • Event Type:

Carl Orff

„Carmina Burana”

„Carmina Burana” to kantata sceniczna na orkiestrę, chór i głosy solowe. Utwór oparty jest na średniowiecznych tekstach tzw. „Pieśni z Beuern”, które zostały odnalezione w 1803 roku w bawarskim klasztorze benedyktynów w miejscowości Beuern. Manuskrypt został prawdopodobnie zredagowany pomiędzy rokiem 1220 a 1250 w Styrii lub Południowym Tyrolu. Zbiór zawiera ponad 200 pieśni i poematów w językach starołacińskim, niemieckim i starofrancuskim. W skład wchodzą utwory o tematyce religijnej i świeckiej, które wychwalają przyjemności życia, podkreślają uroki przyrody, komentują niestałość ludzkiego losu czy stan duchowny. Carl Orff sam przyznał, że po przeczytaniu zbioru był tak zachwycony obrazowym charakterem poematów oraz śpiewnością języka łacińskiego, że spontanicznie skomponował muzykę do kilku strof. Całe dzieło było gotowe w kilka tygodni, a prapremiera odbyła się 8 czerwca 1937 roku w Teatrze Operowym we Frankfurcie.

Kantata okazała się wielkim sukcesem i szybko obiegła sale koncertowe na całym świecie, a kompozytor do dzisiaj jest najbardziej kojarzony właśnie z tym dziełem. Doczekało się ono licznych zapożyczeń w muzyce popularnej i w reklamie. Niedługo po prapremierze
Orff przeczuwając, że będzie to epokowe dzieło, wyznał swojemu wydawcy nutowemu: „Może się Pan pozbyć wszystkiego co dotychczas napisałem i co Pan niestety już wydrukował. Dopiero od „Carmina Burana” rozpoczyna się mój katalog twórczości”.

Główną intencją kompozytora było stworzenie teatru totalnego: syntezy muzyki, śpiewu, poezji, tańca oraz aktorstwa – i udało mu się to w pełni zrealizować właśnie w dziele „Carmina Burana”. Muzyka utworu charakteryzuje się stosunkowo prostymi melodiami, bardzo wyrazistą rytmiką, prostą harmonią, barwnymi brzmieniami i niezwykłą witalnością, która dosłownie podrywa z krzeseł. Teksty utworu pokazują średniowieczne spojrzenie na świat i życie podlegające kaprysom Fortuny. Niezmienne są prawa natury, a los człowieka bywa bardzo różny, czego metaforą jest na przykład pieśń przypiekanego na rożnie łabędzia – niegdyś pięknego ptaka pływającego po jeziorze.

Główne części utworu to:
1. Prolog: „Fortuna Imperatrix Mundi” (Fortuna władczyni świata) – opowiada o niestałości ludzkiego szczęścia.
2. „Primo vere” (Wiosna) – opiewa nadejście wiosny i rozkosze miłości.
3. „In Taberna” (W gospodzie) – pieśni śpiewane przy winie w gospodzie chwalące zabawę i dobre jedzenie.
4. „Cour d’amours” (Dwór miłości) – erotyki sławiące ziemską miłość.
5. Zakończenie: „O Fortuna” – moralizatorski powrót do Prologu.

„Carmina Burana” jest jednym z najbardziej znanych utworów muzyki klasycznej XX wieku. Niesamowita energia jaka z niego płynie, sprawia, że na długo pozostaje w pamięci słuchaczy. Zapraszamy by przekonać się o tym na własne uszy i poczuć Moc Klasyki.

Tekst: Agnieszka Pszczółkowska